Ze speelden in de lommer, onder de lage, grillig uitgestrekte takken van de grote knoestige boom. Met twijgjes en keitjes trokken ze tekeningen in het mulle zand. Ze waren zo verdiept in hun spel dat de inval van de soldaten hen volkomen verraste. In paniek sprongen ze recht, keken verwilderd rond, speurend naar een vertrouwd gezicht en renden elk een andere kant op. Waar in vredesnaam waren papa en mama? De chaos was compleet.
Het duurde niet lang of hij werd gevat. Mannen en jongens werden meedogenloos afgeslacht. Ook de kleintjes, want dat waren de toekomstige rebellen. Het kwaad diende uitgeroeid tot aan de wortel. Maar de vierjarige jongen werd gespaard. Op de een of andere manier wekte hij sympathie bij de commandant.
Hij werd naar diens afgelegen dorp afgevoerd en, weliswaar als gevangene, bij de familie ingelijfd. Zijn vrouw was echter helemaal niet gecharmeerd door het knaapje, integendeel! Ze had ronduit een hekel aan hem en verdeelde zijn portie eten onder de andere kinderen. Hij diende zich tevreden te stellen met het afval.
Er was nog iets dat hem verwarde. Dorpsgenoten waren gepasseerd, maar weigerden hem te (h)erkennen uit angst voor represailles. Niemand wou gelieerd worden aan een partij die bij wet verboden was. Er was immers slechts één juiste en ware, en dat was de regerende.
Toch was er iemand die haar leven veil had voor het zijne. Ten langen leste kwam ze te weten waar hij zich bevond. Dagen was ze onderweg, te voet, onder de brandende zon. Intimidatie en vijandigheid waren haar deel, maar ze liet zich door niets of niemand afschrikken. Uiteindelijk won ze het pleit en kon ze haar kleinzoon meenemen. Naar huis, haar geboortedorp: le village maternel.
Haar leven ging niet over rozen, maar toen ik haar ontmoette, jaren geleden, plukte ze de vruchten van dat leven. Ze had zeven kinderen grootgebracht en vele klein- en achterkleinkinderen gekoesterd en verzorgd. Haar taak was volbracht, en nu had ze recht op een “retraîte”. Ze verbleef nu eens bij de ene dochter, dan bij de andere, bij de ene zoon op het platteland of de andere in de hoofdstad. Maar overal was ze geliefd en werd ze met respect bejegend. De wijsheid en ervaring die ze in de loop der jaren vergaarde gaf haar recht op achting en aanzien.
Dat rijkgevulde, lange leven, waaraan een einde is gekomen, is nu aanleiding voor een groot feest. Vijfennegentig of zesennegentig is ze geworden, of misschien wel honderdenvijf, volgens de berekeningen van haar naasten. Een geboortedatum is ginds niet zo belangrijk, verjaren nog minder want dat is geen verdienste, dat komt immers vanzelf.
Opgebaard voor het huis waar ze haar laatste dagen sleet zal ze op het eind van deze maand het middelpunt zijn van grootse feestelijkheden. De volgende dag wordt dit in haar geboortedorp nog eens overgedaan waarop ze de daaropvolgende dag aldaar begraven wordt. Terug naar waar het leven ooit begon.
Ik zal de herinnering aan deze grote dame, doch klein van gestalte, koesteren zolang ik leef. Haar naam onuitwisbaar in mijn hart: Ngo Banyolack Marthe…
10 Reacties
september 15, 2008 at 18:06
Wat een intens verhaal, mooi neergeschreven!
september 15, 2008 at 23:05
Je laat me achter met vragen die waarschijnlijk nooit beantwoord zullen worden.
Dat hoeft ook niet, als Ngo Bayolack Marthe maar respectvol wordt begraven.
september 16, 2008 at 00:41
Wat een prachtig verhaal over een heldhaftige vrouw in een werelddeel waar een mensen leven geen cent waard is. Voor haar was het leven van een kind meer dan alle schatten op aarde. Waarschijnlijk is er geen olie te boren of andere aardse schatten te roven, dan laat men de mensen creperen. Mensen zoals wij, maar met een andere kleur. Mooi van jou lieve Lieve om haar onder onze aandacht te brengen. Als er een hemel bestaat, zal zij er zeker een plaatsje hebben. Een dikke knuffel en
september 16, 2008 at 13:08
Pakkend, vooral omdat het écht is.
september 17, 2008 at 14:40
Ik ga er van uit dat je deze vrouw heel goed gekend hebt, anders had je dit niet geschreven.
Een ode aan een arme maar heel moedige en zorgzame vrouw.
Zo zijn er heel veel op de wereld, maar slechts enkelen halen het nieuws.
Gelukkig is er iemand zoals jij die haar herdenkt op een heel mooie, waardige wijze.
Ze verdient het.
Innige deelneming met je verlies.
september 17, 2008 at 16:30
Ik wist dat ik hier al eens geweest was, maar wel zonder mijn prentje achter te laten. Groetjes.
september 17, 2008 at 23:46
Ik heb zo het stille vermoeden dat deze grootmoeder een van de de overgrootmoeders van je kinderen zou kunnen zijn.
september 19, 2008 at 07:49
Prachtig geschreven, Lieve. Ontroerend in al zijn eenvoud. En een vrouw die het waard is om zo’n ode te krijgen.
september 21, 2008 at 21:16
Wat een levenskracht. Om stil van te worden.
september 27, 2008 at 16:54
Beklijvend.
Haar verhaal weten we nu door jou, maar hoeveel van soortgelijke drama’s blijven voor altijd onberoerd?